Bağışıklık

Edinsel bağışıklık sistemi

EDİNSEL BAĞIŞIKLIK

Edinsel bağışıklık sistemi, antikorların içinde yer aldığı humoral sistem ile, T ve B lenfositlerin yer aldığı hücresel sistem olarak tanımlanabilir. Edinsel bağışıklık, humoral (B lenfosit) ve hücresel (T lenfosit) bağışıklık olarak ele alınabilir. Edinsel bağışıklık sistemi yaşam boyu gelişimini sürdürür, farklı patojenlere ve maddelere özelleşmiş bir biçimde yanıt verir ayrıca antijene spesifik olmasının yanında hafıza oluşturması ile iki temel özelliği barındırır. Bu sistem bir antijenle karşılaştığında uyarılarak özelleşmiş bir cevap verir, daha sonra aynı uyaranla tekrar karşılaştığında hafızası olduğundan onu tanıyacak ve daha güçlü bir şekilde yanıt verecek özelliğe sahiptir.

Edinsel bağışıklık, belirli hastalık oluşturabilecek patojenleri hedef alan antikor üretimi ve T hücreleri üretimi yaparak özel bir bağışıklık oluşturur. Bu tür bağışıklığın oluşabilmesi çok uzun bir süre alabileceğinden dışarıdan gelecek olan ilk saldırıları önlemede etkin değildir ancak daha sonraki ataklar için çok önemli bir sistemdir.

Humoral bağışıklık, organizmanın hücre dışında bulunan mikrop ve toksinlere karşı oluşturduğu antikorlar sayesinde yapmış olduğu savunma şeklidir. Kanda bulunan antikorlar, mikropların konak hücresini enfekte etmesini engeller, toksin ve enfekte hücrelerin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlarlar. Antikorlar hücre içindeki mikroplara karşı etkili değildirler ancak humoral bağışıklık hücre içinde yaşayan virüs gibi mikroplara karşı savunmada önemlidirler ve bu tip enfeksiyonların yayılmasını önlerler.

edinsel immunite

Edinsel bağışıklık aktif veya pasif olarak gelişebilir. Aşı yapılması ve enfeksiyon geçirilmesi gibi yollarla sağlanan bağışıklık yanıtı aktif bir bağışıklık cevabı iken, edinsel olarak bağışıklığı olan bir kişiden alınan serum ya da hücrelerin bağışıklığı olmayan birine hazır halde verilmesi ile bir pasif bağışıklık sağlanmış olur.

Edinsel immün sistemin hücreleri, kan ve dokularda bulunan lenfosit, mononükleer fagositlerin ve diğer yardımcı hücrelerin antijenlerle karşılaştıkları doku ve organlar lenfoid sistem olarak tanımlanır. Edinsel bağışıklık, kanda bulunan ve lenfosit adı verilen savunma hücrelerinin organizmaya yabancı olan antijenleri ayırt etmesi ile başlayan karmaşık bir süreçtir. T ve B lenfositleri temelde esas olarak edinsel bağışıklık yanıtta görev alan hücrelerdir.

Sistem ilk olarak kendinden olmayan sinyalleri tanıdığında sorunu ortadan kaldırmak için bağışıklık yanıtını verir ve yeterli bir bağışıklık cevabını aktif hale getiremez ise enfeksiyon gibi sonuçlar ortaya çıkar. Diğer taraftan eğer bağışıklık yanıtı gerçekte bir tehdit olmadan devreye girer ya da aktive olursa alerjik reaksiyonlar ve otoimmün hastalık gibi farklı problemler ortaya çıkar.

Bağışıklık sisteminin gelişimi yenidoğan döneminden itibaren yaş ile birlikte tamamlandığından bebeklik dönemi yaş grubu ile çocukluk dönemi yaşlarda immün sistemde bazı farklılıklar bulunmaktadır. Yenidoğan ve bebeklerde antijenlere karşı verilen antikor cevapları henüz tam olarak gelişmemiştir. Herhangi bir sağlık problemi olmayan yenidoğan bebeklerde henüz bir antijenle karşılaşma durumu olmadığından kandaki IgA ve IgM düzeyleri düşüktür. IgA miktarı genç erişkin yaşlarda yetişkin seviyesine ulaşırken, IgM seviyeleri ise yaklaşık bir yaş civarında erişkin düzeylerine ulaşır.

Yorum